انجمن کلیمیان تهران انجمن کلیمیان تهران
   

مراسم سِدِر (سفره دو شب پسح) و فلسفه اين رسوم

   

اندازه نوشتار:
 

ارديبهشت 84
رحمن دلرحيم

PASSOVER-پسحهمه ساله با فرا رسيدن پانزدهم ماه عبري نيسان در فصل بهار يهوديان سراسر جهان با برگزاري يكي از مهمترين اعياد مذهبي خود يعني عيد «پسح» خروج از مصر و آزادي اجداد خود را يادآوري مي‏كنند. آغاز اين عيد هشت روزه ديني، در دو شب اول با چيدن سفره مخصوص و اجراي مراسم، طبق ترتيب ذكر شده در كتاب «هگادا» (شامل شرح مراسم اين شب وقايع خروج از مصر) برگزار مي‏شود. اين مراسم شامل چندين مرحله است كه مفسرين دلايل متعددي براي هر يك ذكر كرده‏اند. در اين مختصر مفاهيم و نشانه‏هاي هر مرحله عنوان مي‏شود:

 قدش (تقديس) همانند شب‏هاي شنبه و ساير اعياد شروع مراسم سفره بزرگ خانواده براخاي (دعا) يائين مي‎‏گويند و كليه افراد خانواده پياله اول را مي‏نوشند.

«اين مرحله نشان‏گر شادي و سرور به خاطر اجراء فرمان خدا است»

 اورحص (طهارت دست‏ها) دست‏ها را شسته ولي براخاي «عل نطيلت يادئيم» را نمي‏گوئيم.

«طبق آيه‏اي از كتاب يشعياي نبي فصل 1 آيه 16 اشاره است به طهارت قلب‏ها»

 كرپس (خوردن كرفس) كرفس را در سركه يا آب نمك فرو مي‏بريم و براخاي (دعا) هاداما مي‏گوئيم و مي‏خوريم.

«سبزي سمبل تجديد حيات نباتات در آغاز فصل بهار است. كه اشاره‏اي است به شروع حيات نوين بني‏اسرائيل پس از آزادي كه آن هم در فصل بهار بود»

 يحص (نصف كردن مصا يا نان فطير) از سه مصاي نشانه‏دار وسطي را گرفته و آن را نصف مي‏كنيم، نصف بيشتر آن را براي «افيقومن» پنهان كرده و نصف ديگر آن را بين دو مصا قرار مي‏دهيم.

«دليل معمول اين كار برانگيختن سؤال براي كودكان حاضر بر سر سفره و اشتياق آنها براي دنبال كردن مراسم است...»

g

 گفتگوي وقايع خروج بني‏اسرائيل از مصر) پس از خواندن (هالحما) «با دست گرفتن مصا در دست» «هگادا» را (موضوع خروج از مصر) شروع مي‏كنيم و موقع رسيدن به «هي شعامداه» سفره‏اي روي چيزهاي چيده شده در سفره پهن مي‏كنيم و موقع «دينو» آن را برمي‏داريم و در آخر «گائل ايسرائل» پياله دوم را مي‏نوشيم».

«اين بخش هدف اصلي مراسم است كه يكي از صواب‏هاي بزرگ كليميان است كه سعي مي‏شود با دقت در اين شب انجام شود».

 رحصا (شستن دست‏ها قبل از صرف شام) دست‏ها نطيلا گرفته (شسته) و قبل از خشك كردن آن براخاي «عل نطيلت يادئيم» مي‏گوييم.

«اين بخش دومين طهارت دست‏ها را دربردارد طبق روال معمول قبل از غذا دست‏ها با ترتيب خاص طاهر مي‏شوند».

 موصي مصا (گفتن براخاي «دعا» نان فطير) سه مصا را در دست گرفته براخاي هموصي مي‏خوانيم. مصاي زيرين را رها كرده و از دو تاي باقي مانده تقسيم مي‏كنيم و قبل از خوردن براخاي «عَل اخيلت مصا» را مي‏گوئيم و مي‏خوريم.

«عبارت موصي مصا به معني خارج كردن و آشكار كردن نان فطير است و اين بخش جزء احكام معمول يهود است كه قبل از خوردن نان بر آن براخا (دعا) مي‏خوانند».

مارُور (سبزي تلخ) مقداري كاهو يا سبزي تلخ در حَلِق (معجوني مثل سمنو كه براي پسح تهيه مي‏شود) فرو مي‏بريم و براخاي «عَل اخيلت مارُور» را گفته و مي‏خوريم.

«خوردن سبزي تلخ نشانه چشيدن و احساس تلخي‏هاست كه‏ بني‏اسرائيل در دوران بندگي مصر متحمل شده‏اند».

 كُورِخ (پيچيدن لقمه) از مصاي زيري مقداري جدا كرده با مقداري كاهو يا سبزي تلخ گرفته هر دو با هم در حلق فرو برده و جمله «مصا او مارُور» خوانده و مي‏خوريم.

«اين لقمه حاوي نان فطير و سبزي تلخ در حلق كه شبيه گِل است و نشانه كار سخت و گِل‏مالي و خشت‏زني عبرانيان است. ضمنا نان فطير سمبل غريزه خوب و سبزي تلخ در اينجا نشانه‏اي از نفس اماره است به تفسيري از فرمان خداوند در تورات آمده است ز(ب*ن ن(ز*ز(مً يعني «خدا را با تمامي قلبت دوست بدار و عبادت كن» به معناي آن كه با هر دو غريزه خوب و بد مي‏توان به عبادت خدا پرداخت».

 شولحان عُورِخ (سفره گسترده) شام را با شادي صرف مي‏كنيم و رسم است شام را با تخم ‏مرغ پخته شروع مي‏كنند.

«سفره گسترده اشاره است به دعوت همه براي شركت در اين مراسم مقدس و تخم‏مرغ پخته كه هر چه حرارت مي‏بيند سفت‏تر مي‏شود نشانه حالات مؤمنين است كه علي‏‏رغم تحمل مشكلات و مصائب زندگي به خاطر ايمان به حكمت خالق خود مقاوم‏تر و استوارتر مي‏شوند».

 صافون بارخ (خوردن مصاي پنهان شده و گفتن دعاي پس از خوردن غذا) بعد از صرف شام مقداري از نصف مصاي پنهان شده را به نام «افيقومن» گرفته و قبل از خوردن جمله «زِخِر لِقُربان پسح» را خوانده و مي‏خوريم و پس از شستن دست‏ها بيركت همازُون (دعا بعد از غذا) مي‏خوانيم و در آخر پياله سوم يائين را با گفتن براخاي «بوره پِري هَگِفِن مي‏نوشيم».

«افيقومن نشان‏گر پاداش پنهان الهي است در ازاي صواب‏هاي انسان همان‏گونه كه در آيه آمده است (خدايا چقدر نعماتي كه براي پارسايان خود پنهان نموده‏اي كثيرند). نظر مفسر ديگر اين است كه هيچ چيزي تا ابد پنهان و پوشيده نخواهد ماند».

 هِلل نيرصا (خواندن مدح و ثنا و رضايت پروردگار) پس از خواندن سرود «هلل» پياله چهارم يائين را مي‏نوشيم و پس از نوشيدن براخاي آخر يائين «عَل پِري هگِفِن» را مي‏گوئيم.

«اين بخش مدح و ثنا و رضايت الهي است كه در چند فصل از مزامير حضرت داود تشكيل شده است به نشانه قدرشناسي از آيات و معجزات الهي در حق بندگانش قرائت مي‏شود كه اميد است در نظر

او مقبول افتد و رضايتش حاصل گردد».

pesah

 

 

 

 

Back Up Next 

 

 

 

 

استفاده از مطالب اين سايت تنها با ذكر منبع (بصورت لینک مستقیم) بلامانع است.
.Using the materials of this site with mentioning the reference is free

این صفحه بطور هوشمند خود را با نمایشگرهای موبایل و تبلت نیز منطبق می‌کند
لطفا در صورت اشکال، به مسئولین فنی ما اطلاع دهید